Connect with us

Kỹ năng khác

Khi bị rắn cắn xử lý như thế nào cho an toàn?

Rắn cắn là tai nạn thường gặp ở nước ta, nhất là ở trẻ em; miền Đông Nam bộ và Tây nguyên thường gặp họ rắn lục (chàm quạp, lục tre, lục cườm, …), miền Tây Nam bộ thường là họ rắn hổ [hổ đất, hổ mèo (mắt kính), hổ mang, cạp nia, cạp nong (mai gầm)…], miền Duyên hải thường là rắn biển.

Khi bị rắn cắn xử lý như thế nào cho an toàn?

Lưu ý bên cạnh các loài rắn lành (rắn ráo, rắn roi…) có một số loài rắn là bán độc như rắn nước, rắn bông súng… vì nanh độc của loài này nằm ở cuối hàm nên xác suất bị trúng nanh độc và nhiễm nọc độc khi bị cắn ít hơn các loại rắn độc khác; nhưng không được chủ quan khi bị loại rắn này cắn!

Có nhiều đặc điểm khác nhau giữa rắn độc và rắn lành, một số điểm cần ghi nhớ để phân biệt:

  • Đầu rắn độc hình tam giác, rộng ra 2 bên hàm chứ không thon như rắn lành
  • Con mắt và con ngươi của rắn độc có hình bầu dục, rắn lành hình tròn
  • Rắn độc có 2 nanh độc, khi cắn thường để lại 2 dấu răng, rắn lành cắn chỉ thấy nhiều dấu răng nhỏ.

Triệu chứng của rắn độc cắn tùy thuộc nhiều yếu tố: loại rắn, kích thước con rắn, lượng nọc độc dự trữ, lượng nọc bơm vào cơ thể qua vết cắn… khoảng 25% trường hợp bị rắn độc cắn nhưng không bị dẫn nọc.

Triệu chứng còn tùy thuộc vị trí bị cắn, tuổi và tình trạng sức khỏe của nạn nhân… trẻ em thường bị nặng hơn người lớn do kích thước và trọng lượng cơ thể nhỏ hơn, do đó nồng độ độc tố trong máu sẽ cao hơn.

Nọc rắn thường gây 2 tác dụng chính là rối loạn đông máu và liệt (độc tố thần kinh), rất dễ tử vong nếu nạn nhân là trẻ em, bị dẫn nọc nhiều, cấp cứu chậm trễ hay sai lầm do điều trị không đúng ban đầu…

Các triệu chứng thường gặp khi bị rắn độc cắn:

  • Đau ngay tức khắc
  • Tê rần, sưng nề lan nhanh
  • Bầm tím, chảy máu bất thường nơi vết cắn
  • Nôn mửa
  • Yếu liệt
  • Lơ mơ

Lưu ý họ rắn hổ với độc tố thần kinh, thường nạn nhân không cảm thấy đau nhiều, không thấy dấu móc độc trên vùng da bị cắn; thay vì đau và sưng nề, triệu chứng chính là:

  • Sụp mi mắt
  • Khó nuốt
  • Song thị (nhìn đôi)
  • Vả mồ hôi
  • Tăng tiết đờm dãi
  • Giảm phản xạ
  • Liệt cơ hô hấp (thở yếu)
  • Không cử động được
  • Khi phát hiện nạn nhân bị rắn độc cắn, cần bất động vị trí bị cắn, rửa sạch chổ bị cắn bằng xà phòng và nước sạch rồi nhanh chóng đưa nạn nhân đến bệnh viện. Nếu bị cắn ở tay, chân (thường gặp), có thể băng ép vòng quanh chi bị cắn, trùm qua vị trí bị cắn với mục đích trì hoãn sự phát tán nọc độc (lưu ý không được thắt garo; còn băng ép thì không được chặt quá sẽ gây tổn thương tại chổ nặng hơn, kiểm tra bằng cách chèn được khá dễ 1 ngón tay bên dưới băng).
  • Nếu nạn nhân mới bị cắn trong vòng 5-10 phút và có sẵn dụng cụ hút nọc thì có thể tiến hành hút nọc ngay, có thể giảm được lượng nọc xâm nhập; nhưng nếu phát hiện trễ hơn thì hút sẽ không hiệu quả, không được rạch rộng vết cắn và cố hút vì có thể gây dẫn nọc nhanh hơn và tổn thương tại chổ nặng nề hơn!
  • Nạn nhân cần được ủ ấm toàn thân, chườm lạnh chi bị rắn cắn, cho uống nhiều nước chè đường hoặc nước chanh, nước râu ngô.
  • Cũng không chườm đá hoặc túi nước đá, sẽ gây tổn thương nhiều hơn.

 Kỹ thuật băng ép bất động:

  • Dùng băng rộng khoảng 10 cm, nếu có điều kiện dài ít nhất khoảng 4,5 m. Có thể băng chun giãn, băng vải, hoặc tự tạo từ khăn, quần áo. Không cố cởi quần áo vì dễ làm chi phải vận động, có thể băng đè lên quần áo.
  • Băng tương đối chặt nhưng không quá mức (vẫn còn sờ thấy mạch đập, đủ để luồn một ngón tay giữa các nếp băng).
  • Bắt đầu băng từ ngón chân về phía gốc chi để hết toàn bộ chi.
  • Dùng nẹp cứng (nẹp, miếng gỗ, que, miếng bìa cứng,…) cố định chi với nẹp.
  • Vết cắn ở bàn tay, ngón tay, cẳng tay:
    •  Băng ép bàn tay, cẳng tay.
    • Dùng nẹp cố định cẳng bàn tay.
    • Dùng khăn hoặc dây treo quàng lên cổ bệnh nhân.
  •  Duy trì băng ép bất động tới khi bệnh nhân đến được cơ sở y tế có khả năng cấp cứu hồi sức hoặc huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu (bác sỹ là người quyết định tháo băng ép hay không).

Điều quan trọng hàng đầu là nạn nhân cần được xử trí cấp cứu sớm tại bệnh viện.

Việc điều trị gồm có rửa kỹ vết thương, theo dõi sát nạn nhân để phát hiện các triệu chứng dẫn nọc và điều trị đặc hiệu là dùng huyết thanh kháng nọc rắn (HTKNR) truyền tĩnh mạch.

 Tuy nhiên, tại Việt Nam không có HTKNR đa giá (dùng chung được cho nhiều loại rắn) mà chỉ có HTKNR đơn giá, cho nên cần thiết phải xác định rõ loại rắn độc nào cắn; tốt nhất là nạn nhân đập được con rắn và mang đến BV, hoặc nhớ và mô tả con rắn qua hình ảnh minh họa, nếu không có thông tin gì thì việc có sử dụng HTKNR hay không và sử dụng loại nào là do bác sĩ quyết định, và nên lưu ý rằng HTKNR (ly trích từ huyết thanh ngựa) nhiều khả năng gây dị ứng nặng khi sử dụng.

Có thể áp dụng một trong các bài thuốc y học cổ truyền sau để cấp cứu bước đầu:

  • Nhai một nhúm nhỏ thuốc lào (khoảng 4-5 điếu), nuốt nước, lấy bã đắp vào vết rắn cắn. Trường hợp nạn nhân đã mê man, dùng 5-10g thuốc lào hòa với nước rồi vắt lấy nước đổ từng thìa vào miệng.
  • Lấy 1-2 rễ đu đủ đực, 2 lá trầu không và 1 thìa to giấm thanh. Cho tất cả vào miệng nhai kỹ, nuốt nước, bã đắp vào vết cắn.
  • Lấy 2 lá trầu không, 2 g tỏi, 2 g gừng, 2 g vỏ quế và 1 g phèn chua nhai kỹ, nuốt nước, bã đắp vào vết cắn.
  • Lấy lá sắn dây, lá rau ngót, lá phèn đen (mỗi thứ một nắm nhỏ) nhai kỹ, nuốt nước, bã đắp vào vết cắn. Có thể thay 3 loại lá trên bằng lá bồ cu vẽ.
Trường hợp bị rắn hổ phun vào mắt:
  • Sơ cứu: rửa mắt ngay bằng nước hoặc dung dịch sạch, số lượng lớn (dùng ly đựng nước, để cao cách mắt 5cm, xối trực tiếp vào mắt)
  • Nhỏ mắt: Adrenaline 0,5% tác dụng giảm đau và kháng viêm
  • Nhỏ kháng sinh để chống nhiễm trùng.

Nguồn ĐKCH

Xem thêm: Cách tự vệ khi bị đánh hội đồng, xử lý và tự vệ như thế nào?

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Kỹ năng khác

Lựa chọn vị trí an toàn khi tham gia giao thông

Khi tham gia giao thông nếu lựa chọn chỗ ngồi an toàn trên xe sẽ giúp bạn giảm thiểu bớt những tổn thương nếu chẳng may bạn bị tai nạn.

Lựa chọn vị trí an toàn khi tham gia giao thông

Lựa chọn vị trí an toàn khi tham gia giao thông

Xe ô tô con

Vị trí AN TOÀN nhất chính là, ghế sau lưng lái xe và ghế ở vị trí chính giữa ở ghế sau. Nguy cơ chấn thương ở vị trí này nhẹ hơn 60% so với người ngồi ở vị trí bên cạnh lái xe do không chịu tác động mạnh nếu gặp tai nạn.

Xe khách, mini bus

Vị trí AN TOÀN nhất: hai ghế ngay đằng sau lưng lái xe. Ở vị trí này, bạn ít có nguy cơ bị chấn thương tuy nhiên cũng nên cẩn thận lao về phía trước khi xe phanh đột ngột.

Xe buýt

Vị trí AN TOÀN: đó là những ghế ở phía bên phải của xe. Hành khách ngồi ở vị trí này sẽ ít bị chấn thương hơn do hướng xe chuyển động ngược chiều ở phía bên trái.

Tàu hỏa

Vị trí AN TOÀN nhất là ở các toa giữa của tàu, và những ghế ở giữa toa, cách khoảng 5-6 hàng ghế từ cửa vào. Vị trí ghế cũng là ở phía trong của ghế, không phải vị trí sát cửa sổ bởi khi có va chạm mạnh, tàu rất dễ bị biến dạng và trượt khỏi đường ray.

Tàu thủy

Vị trí AN TOÀN: boong và cabin ở phần trên của tàu. Đây cũng là phần sẽ ngập nước sau cùng nếu như tàu lỡ may bị chìm.

Nguồn vienantoan

 

Continue Reading

Kỹ năng khác

Kỹ năng vận chuyển người gặp nạn và sơ cứu đúng cách

Kỹ năng vận chuyển người gặp nạn và sơ cứu trong hầu hết các trường hợp, việc đầu tiên là cần phải kiểm soát được đường hô hấp cho bệnh nhân, làm đường thở thông thoáng. Nếu đường thở bị tắc nghẽn do đất, cát, răng giả, đờm dãi… phải dùng tay móc ngay ra.

Kỹ năng vận chuyển người gặp nạn và sơ cứu đúng cách

Kỹ năng vận chuyển người gặp nạn với người bị nhẹ

Hoàn toàn tỉnh táo, không chảy máu, thậm chí đứng dậy được, cần cho nằm nghỉ ngơi, sau đó đưa đến cơ sở y tế để kiểm tra.

Nếu nạn nhân bị chảy máu

Phải cầm máu tại chỗ bằng cách lấy ngón tay, nắm tay, khăn hay một cục bông đè mạnh vào vết thương. Đây là động tác rất đơn giản nhưng cầm máu hiệu quả.

Với người có tổn thương chi như gãy xương tay, chân, phải cố định chi gãy.

Gãy chi trên thì lấy khăn làm máng treo tay, nếu là chi dưới thì phải nẹp rồi mới đưa đến bệnh viện.

Với người bị nặng (trong tình trạng hôn mê)

Phải tiến hành sơ cứu theo 3 bước: thông đường thở cho nạn nhân bằng cách hà hơi thổi ngạt; kiểm tra tim, xoa bóp tim và lồng ngực nếu cần thiết và cuối cùng là chuyển ngay đến cơ sở y tế.

Lưu ý: khi di chuyển nạn nhân cần từ 2-3 người nhấc lên chứ không bế xốc bổng hay bế gập người lại, đưa đến chỗ an toàn và gọi xe cứu thương đến hoặc chuyển ngay đến bệnh viện.

Nguồn vienantoan

Xem thêm: Kỹ năng và cách xử lý sơ cứu khi bị rắn cắn, nhận biết rắn có nộc độc hay không

Continue Reading

Kỹ năng khác

5 loại thực phẩm nguy hiểm nếu không dùng đúng cách

Những thực phẩm ta dùng hằng ngày chưa chắc đã an toàn nếu ta không biết cách sử dụng đúng cách và sơ chế kỹ càng dưới đây là 5 loại thực phẩm nguy hiểm nếu không dùng đúng cách.

5 loại thực phẩm nguy hiểm nếu không dùng đúng cách

Sữa đậu nành

Do trong đậu nành sống cũng có thành phần độc tố, vì vậy nếu sữa đậu nành không được nấu chín, khi sử dụng cũng có thể dẫn đến ngộ độc

Đậu cove

Trong đậu cove cũng có độc tố Saponin, nếu không được nấu chín, chất saponin trong đậu sẽ kích thích mạnh hệ tiêu hóa. Ngoài ra, đậu cove còn chứa nitrite và trypsin, có thể kích thích dạ dày trong cơ thể, gây ngộ độc thực phẩm và các triệu chứng viêm đường tiêu hóa

Sắn

Sắn cung cấp nhiều tinh bột, song các chuyên gia cảnh báo nó sẽ gây hại đến sức khỏe nếu không biết cách chế biến. Sắn sống chứa glucosides cyanogenic kích thích sản xuất chất hydrogen cyanide rất độc. Nếu một người ăn 150 đến 300 gram sắn sống, nó có thể gây ngộ độc và thậm chí tử vong

Khoai tây nảy mầm

Khoai tây là loại thực phẩm phổ biến với người Việt, nhưng trong củ khoai tây có thành phần độc hại là solanine. Chất này khi ăn vào cơ thể sẽ gây ra ngộ độc nhanh chóng với các biểu hiện như cứng lưỡi, thanh quản tê liệt, buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy… Nếu như bạn gọt bỏ mầm mọc trên củ khoai, chất độc vẫn còn lưu lại trong phần còn lại, có thể sẽ gây ngộ độc ở một mức nhẹ hơn, giống như cảm giác trúng gió.

Cà tím

Cà tím có chứa solanine một chất làm giảm hiệu quả hấp thụ canxi của cơ thể. Không những vậy, lượng solanine trong cà tím già chưa chín tương đối cao, rất dễ ngộ độc.

Nguồn vienantoan

 

Continue Reading

Bài xem nhiều