Connect with us

Đời thường

Dạy trẻ cách tìm sự giúp đỡ trong những trường hợp xấu nhất

“Dạy trẻ cách tìm sự giúp đỡ – Cha mẹ nên dạy các bé”. Trong cuộc sống đôi khi chúng ta gặp khó khăn hay những việc xảy ra đột xuất khiến cho người lớn như chúng ta còn phải bất ngờ và lúng túng. Huống chi là những đứa trẻ mới bước vào đời.

Dạy trẻ cách tìm sự giúp đỡ trong những trường hợp xấu nhất

Kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ

Các bé gặp những vấn đề, tình huống phải cần đến sự hỗ trợ, giúp đỡ từ người khác như: giải một bài toán khó, không biết nấu món ăn này, nhà hàng xóm bị trộm,…. Vậy khi cần giúp đỡ, bé sẽ nhờ tới ai? Địa chỉ nào là đáng tin cậy? Các bé sẽ xử lý như thế nào? Các bé sẽ làm rất tốt để được giúp đỡ hay sẽ có tình trang tồi tệ hơn diễn ra ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần của các bé.

Dạy trẻ cách tìm sự giúp đỡ là một kỹ năng thực sự quan trọng mà chúng sẽ cần để thành công trong cuộc sống. Cha mẹ nên sớm có ý thức dạy bé những kỹ năng cơ bản để có thể tự ứng phó được trước những tình huống bất ngờ.

1. Dạy trẻ cách tìm sự giúp đỡ từ người lớn

Khi con còn bé, ba mẹ phải tò tò theo đuôi nhắc nhở, hỏi han, quan sát con, mọi việc đều giúp chúng làm. Nhưng không phải lúc nào các bậc cha mẹ cũng theo con mọi lúc mọi nơi. Hãy trang bị cho các bé khả năng quan sát mọi thứ xung quanh và gọi người lớn khi gặp khó khăn.

Hãy nói với con là thường xuyên quan sát xung quanh coi có người xấu không, cha mẹ cần hết sức lưu ý dặn trẻ không được tiếp xúc với người lạ. Ngoài ra không đi theo hoặc nghe lời của bất cứ ai khác nếu không được cha mẹ dặn dò. Nếu gặp tình huống xấu thì phải tìm người nào gần mình để nhờ họ giúp. Luôn khẳng định với bé bằng lý lẽ rằng bố mẹ sẽ đến đón con, và mọi chuyện sẽ dễ dàng hơn nếu con bình tĩnh cũng như biết cách nhờ vào sự giúp đỡ của người lớn quanh mình.

2. Tạo tình huống giả định với các tình huống có thể xảy ra

Sẽ thật khó để bố mẹ giải thích cho con thế nào là người tốt, thế nào là người xấu và giải thích cho con về những tình huống xấu. Các cha mẹ có thể cùng con tạo ra những tình huống giả định để dạy trẻ nhận biết những mối nguy hiểm từ người lạ và cách ứng phó với các tình huống đó.

Các bậc cha mẹ hãy dựng lại các tình huống có thể xảy ra khi không có cha mẹ ở bên như dụ dỗ cho kẹo, gạ gẫm đi theo cô (chú) hoặc những người lạ mặt không thiện cảm với các bé. Đó là cách giúp trẻ nhận biết, tập dượt những tình huống nguy hiểm và báo lại cho cha mẹ hoặc người mà bé tin cậy ngay lập tức trong trường hợp lỡ bị lạc hoặc mất tích để nhận sự giúp đỡ.

Nếu cảm thấy các tình huống đó khiến bé khó hiểu thì cha mẹ có thể áp dụng kể chuyện và lồng ghép tình huống vào những con vật cụ thể như: Thỏ con – chó sói…nó giúp các bé dễ hiểu hơn. Hãy hỏi bé cách ứng phó với các tình huống đó như thế nào? Để bé tư duy, ghi nhớ cách ứng phó với các tình huống đó và tìm kiếm sự giúp đỡ.

3. Dạy cho trẻ biết phải làm gì khi gặp tình huống xấu.

Khi bé còn nhỏ tầm 5-6 tuổi thường rất hiếu động thích chạy nhảy, thích khám phá thế giới xung quanh, thoáng cái đã lẩn mất. Thông thường như lúc này thì các bé sẽ hoang man lo lắng dễ ảnh hưởng đến tâm lý bé sau này. Các bậc cha mẹ nên dạy cho bé các cư xử hợp lý với các tình huống xấu có thể xảy ra.

Ví dụ như trường hợp đi lạc thì dạy các bé đó là đứng yên tại chỗ, bình tĩnh, không khóc lóc. Hãy gọi tên bố mẹ hoặc tên của bé, nhớ số điện thoại của bố mẹ và địa chỉ gia đình. Con nên tìm kiếm sự giúp đỡ từ một người khác đáng tin cậy như cô chú công an, bảo vệ…

4. Khi khẩn cấp cần la hét tìm kiếm sự giúp đỡ

Hãy nói với trẻ rằng chúng có thể la hét hoặc thét lên khi cần thiết. Nếu có người lạ dắt trẻ đi, chúng cần biết mình phải làm gì trong trường hợp này. Dạy cho bé cách đối phó trường hợp đó là hét lên “ cứu với” “Cháu không biết cô/ chú”, la hét, phản ứng mạnh mẽ để gây sự chú ý của những người xung quanh. Những người xung quanh sẽ nhận thấy sự khác thường và can thiệp hay chạy thật nhanh đến người lớn gần đó.

Bởi âm thanh có tốc độ lan nhanh, tỏa rộng nên rất có ưu thế cho việc kết nối. Gọi lớn còn tạo sự chú ý cho mọi người xung quanh để có thể can thiệt kịp thời.

5. Dạy trẻ ghi nhớ các số điện thoại và địa chỉ cha mẹ, người có thể giúp đỡ.

Cha mẹ cần dạy con nhớ địa chỉ nhà và số điện thoại của cha mẹ và hãy thường xuyên hỏi lại bé cho đến khi bé thật sự nhớ. Điều quan trọng là trẻ cần phải nhớ địa chỉ nhà và số điện thoại khi không có cha mẹ hay bạn bè ở bên cạnh.

Vì thế, khi còn nhỏ, bố mẹ nên thường xuyên nhắc với con số điện thoại của mình. Bảo con viết lên giấy nhiều lần hoặc hỏi con để con nhắc lại. Nhiều cha mẹ cũng chọn cách để bé tự bấm số điện thoại của cha mẹ và gọi cho nhau bất kỳ lúc nào có thể. Đây chính là cách hiệu quả giúp các bé nhỏ tuổi có thể nhớ chính xác số điện thoại và có thể gọi được cho cha mẹ khi bị lạc hay tình huống xấu.

Ngoài ra cũng dạy con số của công an để con gọi khi gặp người xấu. Ngoài ra cũng dạy con cách nhận diện những người mặc đồng phục là những người tốt như mặc đông phục công an, bảo vệ,…

6. Dạy trẻ các cư xử khi tìm kiếm sự giúp đỡ và khi nhận được sự giúp đỡ.

Khi các bé lớn dần lên đến giai đoạn tuổi teen, khi đó các con sẽ ngại nhờ sự giúp đỡ từ cha mẹ, thầy cô. Khi đến giai đoạn này chúng sẽ cảm thấy yêu cầu giúp đỡ không thoải mái và một số người mô tả nó là phải ‘nuốt niềm tự hào’.

Hãy nhắn nhủ với các bé rằng, mỗi người lớn là một cá thể riêng biệt mà dù yêu thương nhau đến đâu cũng khó có thể đoán đúng ý nhau. Nếu con cần sự giúp đỡ mà không nói ra thì sẽ khó có ai biết để giúp con cả. Nhưng chỉ cần con nói ra thôi thì sự giúp đỡ sẽ luôn hiện diện. Khi đến lớp cũng thế nếu có vấn đề nào cần giúp thì con cũng đừng ngại mà nhờ sự giúp đỡ từ thầy cô và bạn bè.

Chính vì vậy việc của con là phải nói ra yêu cầu của mình, rõ ràng, kịp lúc, để người khác hiểu mình, để bảo vệ bản thân mình. Khi nhận được sự giúp đỡ thì phải cư xử đúng mực và tự tin, cung cấp thông tin đầy đủ, rõ ràng, ngắn gọn. Sau đó thể hiện thái độ biết ơn và cảm ơn họ.

7. Chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.

Đối với các bé ở độ tuổi teen rất khó để các con chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ. Cha mẹ nên nhắc nhở các con rằng: không ai có thể biết tất cả, cũng như không ai có thể tự mình làm tất cả mọi việc. Khi mình không làm được một việc, mình tìm ai đó giỏi việc đó hơn giúp đỡ mình, đó là chuyện bình thường. Dù con đã lớn hay khi con là người trưởng thành cũng vậy.

Dù con có lớn khôn tự lập đến mấy cũng có lúc con cần sự giúp đỡ từ người khác, không thể hiện ở mình là người toàn tài việc gì cũng biết làm. Mặc dù cha mẹ là người trưởng thành nhưng đôi khi mẹ cũng cần sự giúp đỡ từ người khác. Ví dụ như ở nhà mình khi tủ lạnh hư, ba mẹ gọi chú thợ đến sửa, khi con bệnh, ba mẹ đưa con đi bác sĩ. Cha mẹ nên cho các con thấy không nên cố gắng làm việc mà mình không biết không giỏi mà hãy tìm sự giúp đỡ từ những người biết làm việc đó.

Vậy nên khi con gặp chuyện không tự mình giải quyết được, hãy nhớ tìm kiếm sự giúp đỡ là bình thường, con không có khả năng trong vấn đề này không có nghĩa con là người trẻ con, yếu đuối.

8. Kết

Kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp đỡ giúp các bé có thể nhận được những lời khuyên, sự can thiệp cần thiết để tháo gỡ, giải quyết những vấn đề khó khăn. Biết tìm kiếm sự giúp đỡ kịp thời sẽ giúp các bé không cảm thấy đơn độc, bi quan, và trong nhiều trường hợp, giúp chúng ta có cái nhìn mới và hướng đi mới. Vì vậy mà cha mẹ nên dạy và cho bé thấy lợi ích của sự giúp đỡ.

Nguồn vienantoan

Xem thêm: “Quy tắc 5 ngón tay” dạy trẻ cách tránh bị xâm hại

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Đời thường

Xây dựng thành phố thân thiện với trẻ em tại Việt Nam

UNICEF đang thực hiện một dự án xây dựng Thành phố Thân thiện với Trẻ em đầu tiên của cả nước tại thành phố lớn nhất của Việt Nam để đảm bảo không trẻ em nào bị bỏ lại phía sau.

Xây dựng thành phố thân thiện với trẻ em tại Việt Nam

Những vấn đề tại Việt Nam

Ở Việt Nam, đô thị hóa và di cư từ nông thôn ra thành thị đã trở thành xu hướng chính trong suốt ba thập kỷ qua. Năm 2016, với 32 triệu người (hơn một phần ba dân số) sống ở khu vực thành thị, trong đó trẻ em chiếm 26%, Việt Nam có số lượng cư dân đô thị lớn nhất ở Đông Á. Trong khi đô thị hóa dẫn đến tăng năng suất lao động, đa dạng hóa kinh tế và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ, việc đô thị hóa cũng dẫn đến thiếu thốn, nghèo đói và bị loại ra ngoài lề trong các khía cạnh phúc lợi khác nhau. Việt Nam tiếp tục trải qua quá trình di cư cao đến các khu công nghiệp ở khu vực thành thị, mang lại một loạt thách thức và tác động tiêu cực đến trẻ em. Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng ở Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố đông dân nhất và phát triển nhanh nhất Việt Nam – với 45% trong tổng số 13 triệu dân dưới 25 tuổi.

“Bất chấp sự phồn thịnh của thành phố Hồ Chí Minh, nhiều trẻ em vẫn đang phải đối mặt với những thách thức đô thị đang nổi lên và gia tăng ảnh hưởng đến khả năng sống, lớn lên và phát triển của trẻ em trong một môi trường an toàn, sạch sẽ và có khả năng chống chịu cao.”

Mặc dù là thành phố giàu nhất của cả nước, đóng góp gần 40% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và GDP bình quân đầu người gấp ba lần mức trung bình quốc gia, sự phồn thịnh này ẩn giấu đói nghèo và bất bình đẳng ảnh hưởng đến người nghèo đô thị, bao gồm cả trẻ em. Khoảng 60.000 trẻ em ở thành phố cần sự bảo vệ đặc biệt, và thành phố này có số trẻ em bị suy dinh dưỡng cấp cao nhất (32.000 trẻ em). Trẻ em từ các hộ gia đình thành thị nghèo nhất không được tiếp cận các dịch vụ quan trọng một cách bình đẳng, đây chính là nguyên nhân gây nên vòng luẩn quẩn của bất bình đẳng và nghèo đói từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Giải pháp xây dựng thành phố thân thiện

Để thúc đẩy và bảo đảm cuộc sống có chất lượng cho trẻ em dễ bị tổn thương tại thành phố thịnh vượng nhất đất nước này, UNICEF hợp tác với chính quyền địa phương xây dựng Thành phố Thân thiện với Trẻ em đầu tiên của Việt Nam để tiếng nói, nhu cầu, ưu tiên và quyền của trẻ em trở thành một phần không thể thiếu trong các chính sách, chương trình và quyết định công. Điều này có thể thực hiện được thông qua việc cung cấp dịch vụ xã hội cho trẻ em bị gạt ra ngoài lề, lập kế hoạch và dự trù ngân sách đô thị lấy trẻ em làm trung tâm, tăng cường quan hệ đối tác với cộng đồng đô thị và thu thập bằng chứng về phúc lợi trẻ em ở thành thị để xây dựng chính sách. Sáng kiến ​​này sẽ mở rộng quan hệ đối tác với xã hội dân sự, khu vực tư nhân và các tổ chức quốc tế để cải thiện tình trạng của trẻ em nghèo và những em có nguy cơ bị khai thác và lạm dụng.

“Sáng kiến ​​Thành phố thân thiện với trẻ em sẽ không chỉ cải thiện cuộc sống của trẻ em ở thành phố Hồ Chí Minh mà còn trực tiếp góp phần thực hiện Mục tiêu 11 trong các Mục tiêu Phát triển Bền vững: Xây dựng các đô thị và các khu dân cư mở cửa cho tất cả mọi người, an toàn, vững chắc và có khả năng chống chịu cao “

Hy vọng các thành phố lớn khác ở Việt Nam như thủ đô Hà Hội và Đà Nẵng cũng sẽ tham gia mạng lưới thành phố thân thiện với trẻ em để trở thành mô hình điểm trong khu vực và đảm bảo mọi trẻ em đều có cơ hội bình đẳng được sống và phát triển trong một môi trường an toàn.

Nguồn unicef

Xem thêm: Trẻ em và Taekwondo

Continue Reading

Đời thường

“Nghiện điện thoại” bố mẹ nên làm gì?

Trong thời đại công nghệ kỹ thuật số hiện nay, khả năng trẻ sở hữu hoặc tiếp cận với chiêc điện thoại thật vô cùng dễ dàng.  Bởi khối lượng công việc ngày càng nặng nề và quỹ thời gian ngày càng hạn hẹp, nhiều bậc phụ huynh không còn cách nào khác đành “giao phó” con mình cho chiếc điện thoại thông minh. Thực trạng trên dẫn đến ở khắp mọi nơi, từ quán ăn đến bệnh viện, hàng triệu đôi mắt ngây thơ đang ánh lên những tia sáng lấp lánh bởi … ánh sáng phát ra từ chiếc điện thoại.

“Con tôi bị nghiện điện thoại”

"Nghiện điện thoại" bố mẹ nên làm gì?

Nghiên cứu gần đây của công ty Facebook cho biết 93% trong số trẻ từ 6-12 tuổi có quyền truy cập vào điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng và 66% trong số đó có thiết bị riêng. Điều này cho thấy việc kiểm soát thời gian sử dụng điện thoại, đặc biệt đối với trẻ em không phải là một việc dễ dàng. Trong một cuộc khảo sát vào năm 2018, 47% phụ huynh có con dưới 18 tuổi cảm thấy rằng con họ “nghiện” thiết bị di động. Việc lo lắng trước sự mất cân bằng giữa thời gian sinh hoạt, vui chơi và thời gian sử dụng điện thoại của phụ huynh là điều hợp lý trong xã hội hiện đại. Nhưng làm thế nào để phân biệt giới hạn của việc sử dụng điện thoại một cách bình thường hay bất thường? Dưới đây là một số câu hỏi tầm soát giúp phụ huynh “gỡ rối” thắc mắc: “Liệu con có “nghiện điện thoại” không?”:

  • Trẻ có trở nên tức giận, cáu kỉnh, lo lắng hoặc thậm chí là gây hấn khi điện thoại bị người thân lấy đi hoặc không thể sử dụng không?
  • Trẻ có từ chối hoặc né tránh các sự kiện xã hội hoặc các hoạt động ngoại khóa chỉ để tranh thủ sử dụng điện thoại không?
  • Việc sử dụng điện thoại thông minh có ảnh hưởng tiêu cực đến việc vệ sinh cá nhân, tình bạn, mối quan hệ gia đình hoặc học tập của trẻ hay không?
  • Việc sử dụng điện thoại thông minh có ảnh hưởng đến thói quen ngủ con không?
  • Có bất kỳ thay đổi lớn nào trong tâm trạng của con mà không có cách nào khác để giải thích không?
  • Có bất kỳ thay đổi lớn nào trong thói quen ăn uống của con mà không có cách nào khác để giải thích không?

Nếu trẻ đáp ứng với đa số câu hỏi dưới đây và việc “nghiện” điện thoại ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động hằng ngày của trẻ, điều phụ huynh cần cân nhắc là tìm đến các cơ sở tâm lý để có sự can thiệp chuyên môn kịp thời. Nếu đa số các câu trả lời là “Không”, việc hướng dẫn và giúp đỡ trẻ điều chỉnh thời gian phù hợp cũng là điều vô cùng thiết yếu.

“Bảo mẫu” thời đại số của trẻ

Thật không khó để nhận ra giữa trẻ và công nghệ luôn có mối quan hệ phức tạp.  Các phương tiện giáo dục thông qua công nghệ đang ngày càng phát triển và trẻ có thể kết nối với bạn bè một cách dễ dàng hơn thông qua điện thoại. Đồng thời, các thiết bị điện tử cũng đóng vai trò quan trọng như một phương tiện giải trí. Tuy nhiên, đôi lúc màn hình điện tử hấp dẫn đến nỗi trẻ khó có thể chuyển sang hoạt động khác và dẫn đến việc bỏ quên công việc cũng như mối quan tâm thường ngày. Bên cạnh đó, nghịch lý thay, máy tính và điện thoại có nguy cơ làm suy yếu khả năng ngôn ngữ và tương tác xã hội lành mạnh của trẻ  – một nhu cầu và kĩ năng vô cùng thiết yếu giúp trẻ hòa nhập và hợp tác với mọi người. Bởi màn hình không cho phép trẻ giao tiếp bằng mắt hoặc hiểu biết về cảm xúc thông qua nét mặt của người khác. Đối với trẻ vị thành niên, việc “nghiện điện thoại” có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm lý, thể chất và trình độ học tập của các em.

Khi điện thoại không còn là nhu cầu

Vậy trẻ cần sử dụng điện thoại thế nào và trong bao lâu thì hợp lý? Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ em dưới 2 tuổi không nên tiếp xúc với các thiết bị điện tử. Trẻ từ 2 đến 5 tuổi nên được giới hạn thời gian sử dụng tối đa trong 1 tiếng, tốt nhất nên có người lớn xem cùng.

Đối với trẻ nhỏ, công việc chính của con là vui chơi. Nhờ các hoạt động vui chơi, trẻ gia tăng trải nghiệm và phát triển ở các lĩnh vực khác nhau như vận động, ngôn ngữ, nhận thức,… Đặc biệt, các trò chơi tương tác như giả bộ, đóng vai, chơi cờ hay chơi câu đố, cùng con đọc sách,… không những giúp trẻ phát triển các kỹ năng tương tác xã hội mà còn phát triển tư duy biểu tượng và khả năng sáng tạo. Điều cần thiết với phụ huynh ngay lúc này là dành thời gian tương tác với con một cách chủ động. Khi trẻ có mối bận tâm dai dẳng đến những chiếc điện thoại, phụ huynh hãy bắt đầu với một trò chơi hoặc ứng dụng trên điện thoại trước và sau đó từ từ lôi kéo trẻ khỏi điện thoại bằng cách trò chuyện với trẻ về những nội dung trên điện thoại như “Con thấy chú Doraemon này như thế nào?”,… Sau đó, phụ huynh dần dần loại bỏ các thiết bị công nghệ và thay thế chúng bằng các hoạt động như đọc sách, bơi lội, đi xe đạp, đi công viên, siêu thị,… Việc giữ trẻ tránh xa các thiết bị công nghệ trong hai hoặc ba tuần sẽ giúp các bậc cha mẹ nhận thấy sự khác biệt trong hành vi của con. Bên cạnh việc dành thời gian chơi cùng con, cha mẹ lưu ý khuyến khích tương tác xã hội giữa con với bạn bè đồng trang lứa.

Ở những trẻ lớn hơn, phụ huynh có thể trực tiếp trao đổi với trẻ về những lợi ích và khuyết điểm mà điện thoại mang lại trên phương diện sức khỏe, cảm xúc, học tập và xã hội. Việc thiết lập giới hạn liên quan đến điện thoại như “Không cho phép sử dụng điện thoại trong bữa tối” hay “Không sử dụng điện thoại trước khi ngủ”,…cùng với lời giải thích rõ ràng về các luật lệ đó là điều cần thiết. Đồng thời, cha mẹ cần nhận thức bản thân chính là người thầy cô tốt nhất của con cái. Nếu cha mẹ chăm chú vào điện thoại hàng giờ bên cạnh trẻ, một cách vô hình, trẻ có thể học được điều đó và nghĩ đó là hành vi phù hợp. Vì thế, phụ huynh cần điều chỉnh thời gian sử dụng điện thoại một cách hợp lý. Bên cạnh đó, không ít trẻ tiếp cận với các nội dung bạo lực và “người lớn” trên điện thoại vượt mức nhận thức của trẻ mà phụ huynh không thể kiểm soát được. Điều này dẫn đến những cảm xúc cáu gắt, mất ngủ, ác mộng của trẻ. Vì thế, phụ huynh cần lưu ý việc sử dụng các biện pháp kiểm soát thích hợp để trẻ hạn chế đến mức tối thiểu việc tiếp xúc với các nội dung không phù hợp.

Công nghệ không gây hại nếu chúng được sử dụng cho mục đích phù hợp. Hãy để điện thoại trở thành công cụ phục vụ cho các mục đích học tập và sáng tạo của trẻ, thay vì ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng sống của con.

Nguồn Đơn vị Tâm lý – Bệnh viện Nhi đồng Thành phố  

Xem thêm: 10 nguyên tắc an toàn bố mẹ cần ghi nhớ để bảo vệ con mình khỏi kẻ lạ

Continue Reading

Đời thường

Ganh tị với em, khi gia đình có thành viên mới

Nhiều cha mẹ khi sinh thêm con phải đau đầu với tình trạng các con của mình không ngừng so bì ganh tị với em của mình. Có khi anh chị ghen tị với em nhỏ và ngược lại.

Ganh tị với em, khi gia đình có thành viên mới

Sự ganh tị được thể hiện như thế nào?

– Anh/chị có thể có những hành vi hung hăng tỏ thái độ gây hấn đối với em bé, như đánh bé hoặc ném đồ vào bé
– Trẻ hay so bì hoặc ít nói chuyện với anh chị em của mình, không bỏ qua bất cứ cơ hội mách tội, chỉ trích anh chị em khác với ba mẹ, tỏ ra vui thích, hả hê khi anh chị em bị phạt, thậm chí lén lút gây tổn thương thân thể cho anh chị em của mình…
– Một số anh/chị muốn trở lại thành em bé như nổi cơn thịnh nộ hoặc từ chối ngồi bô dù đã có thể tự đi vệ sinh trong bô.
– Một số anh/ chị tự thu mình lại trong thế giới riêng, không tiếp xúc với ai, chán ăn hay bỏ nhà ra đi ở một số trẻ vị thành niên.

Làm thế nào cha mẹ có thể phòng ngừa sự ganh tị giữa các con?

Nếu bạn đang có bầu, bạn hãy chuẩn bị cho trẻ về sự ra đời của em bé mới. Ví dụ bạn cho con xem một quyển sách nói về chủ đề này, cùng con đi mua sắm đồ cho em bé.

Bạn hãy cùng con nhìn lại những hình ảnh của con lúc còn bé, để con có thể nhớ là con cũng đã được cha mẹ quan tâm và chăm sóc từ lúc mới lọt lòng mẹ.

Bạn cố gắng dành thời gian cho đứa con lớn để trẻ không cảm thấy bị bỏ rơi và phải làm ra hành động gây hấn để được bạn chú ý. Thường xuyên nói với trẻ “Ba/mẹ xin lỗi nếu đã làm điều gì đó sai khiến con cảm thấy như vậy, nhưng sự thật ba/mẹ thương yêu tất cả các con như nhau”.

Trước khi bạn có kế hoạch sinh thêm em bé thì ba mẹ cần có sự chuẩn bị về tâm lý cũng như vai trò chuyển tiếp nếu gia đình có người chăm sóc khác, ví dụ như: mẹ là người chăm sóc chính cho trẻ và trước khi ba mẹ có dự định sinh thêm bé, mẹ cần bàn giao công việc chăm sóc trẻ cho ba/bà nội/bà ngoại để cho trẻ có thời gian làm quen và thích ứng với người chăm sóc mới.

Không nên thay đổi quá nhiều các việc thường qui của anh/chị khi có em bé ra đời, chẳng hạn như sắp xếp lại chỗ ngủ; nên làm điều đó hai tháng trước khi sinh em bé hoặc vài tháng sau khi em bé ra đời.

Bạn hãy cho phép đứa con lớn tham gia tích cực vào đời sống của em nhỏ, bằng cách nhờ nó trông chừng em, lấy bỉm, thay tã cho em hoặc đọc sách cho em nghe.

Động viên anh chị em tự giải quyết những khác biệt của nhau khi chúng lớn lên.

Gia tăng sự tự tin cho trẻ: Cha mẹ nên hiểu rằng trẻ tỏ ra ganh tị khi thấy mình ở thế yếu, thiếu tự tin vào khả năng, vị trí của mình trong gia đình. Vì vậy, cha mẹ phải gia tăng sự tự tin của trẻ bằng cách nhận diện những điểm mạnh, hoặc điểm tốt để khen ngợi và giúp bé nhận ra bản thân mình cũng có nhiều ưu điểm. Cha mẹ nên tránh dùng những từ ngữ tiêu cực khi nói với trẻ như “Con là đứa trẻ hư đốn”, “Con dốt thế”, “Con thật là ích kỷ”… Tất cả những câu nói này vừa làm tổn thương lòng tự trọng, giảm bớt sự tự tin của trẻ, vừa khiến bé trở nên ganh ghét với các anh chị em của mình.

Tạo môi trường an toàn cho con trẻ: Áp dụng nguyên tắc ba không: không hù dọa, không quát mắng, không đánh đập trẻ. “con không ngoan là ba/mẹ không yêu con nữa” ,“con mà đánh em là ba/mẹ bỏ con ra ngoài đường trời tối thui cho ông kẹ bắt”

Làm gì khi trẻ ganh tị với em hoặc anh/chị mình?

Đừng so sánh các con trước mặt trẻ (bạn nhận thấy những sự khác biệt giữa các con của bạn) nhưng cố gắng không bình phẩm, so sánh điều đó trước mặt chúng. Trẻ có thể nghĩ rằng trẻ không tốt hoặc không được yêu bằng em của nó khi bạn so sánh chúng. Cha mẹ không nên nói những câu như: “Tại sao con không học hành đàng hoàng như anh của con?”, “Tại sao chị của con ngoan ngoãn, mà con lại hư đốn như thế?”, “Tại sao em của con làm được mà con thì không?”… khiến trẻ gia tăng sự hằn học với anh chị em của mình.

Bạn cố gắng không tham gia vào cuộc tranh luận của các con. Ví dụ chúng đang tranh cãi về các khối đồ chơi, bạn có thể chia đồ chơi ra để mỗi trẻ có một số khối để chơi.

Nếu các con yêu cầu cha mẹ can thiệp, thì bạn nên giải thích là các con gây ra mâu thuẫn thì các con có trách nhiệm giải quyết tranh cãi đó. Bạn đừng theo đứa con nào cả nhưng hãy đưa ra những hướng dẫn về những cách các con giải quyết các tranh cãi.

Dĩ nhiên bạn can thiệp khi trẻ có hành vi bạo lực. Các con cần biết bạn không chấp nhận hành vi bạo lực. Khen ngợi các con khi chúng giải quyết được sự tranh luận và thưởng cho hành vi tốt.

Bạn đừng thiên vị. Bạn hãy phân công một cách công bằng. Nếu bạn phải can thiệp, nên cố gắng nghe hết khía cạnh của câu chuyện để đưa ra quyết định. Sự công bằng này phải thể hiện cả về vật chất lẫn tinh thần. Ví dụ, mua quần áo mới thì phải mua đồng đều cho tất cả các con, nếu không thì phải giải thích một cách thuyết phục cho trẻ lý do tại sao trẻ này được mà trẻ kia thì không. Cha mẹ phải dành thời gian đồng đều cho tất cả trẻ; phải tỏ ra nghiêm khắc như nhau với những đứa con của mình….

Tôn trọng sự riêng tư của con. Khi bạn cần dạy con, hãy làm điều đó với một mình trẻ ở một nơi yên tĩnh và riêng tư. Đừng làm cho trẻ bối rối khi bị la mắng trước mọi người. Điều đó sẽ làm cho đứa con khác trêu chọc khi thấy anh/chị bị bạn phạt.

Hãy dùng những buổi họp gia đình để biểu lộ suy nghĩ và cảm xúc ,cũng như bàn về kế hoạch trong tuần. Luôn động viên khen thưởng những hành vi tốt.

Mối quan hệ giữa anh chị em trong gia đình là những mối quan hệ sớm nhất. Bằng cách giúp các con bạn học cách tôn trọng và yêu thương nhau, bạn đang tặng cho chúng một món quà lớn-đó là việc giúp trẻ kết bạn lâu dài sau này.

Khi ứng xử với một trẻ lên ba, bạn hãy giúp trẻ tự giải quyết vấn đề thay vì luôn đáp ứng nhu cầu của trẻ. Ví dụ nếu anh/chị quấy rầy trong khi bạn đang cho em bé bú, bạn nói anh/chị đến chơi ở chỗ khác, để anh/chị thấy chúng có thể tự chơi mà không cần cha mẹ phải giúp đỡ như em mình

Bạn đừng so sánh giữa các con như “Mẹ muốn con ăn hết phần của con như em con vậy”. Điều đó làm cho trẻ lớn cảm thấy trẻ không tốt. Bạn có thể nói: “Con cố ăn thêm một chút nữa, rồi mới được xem tivi”.

Bạn đừng phạt trẻ khi trẻ có hành vi như giống như em mình (đái dầm, đòi đút ăn). Bạn hãy nhớ đây là cách trẻ phản ứng với các cảm xúc mà trẻ không hiểu, ví dụ như sự ganh tị.

Dạy trẻ yêu thương nhau: Cha mẹ nên thường xuyên nhắc nhở con cái rằng mình là một gia đình và các con là anh chị em ruột với nhau. Cha mẹ có thể là cầu nối để giải tỏa những hiểu lầm của trẻ với nhau. Cha mẹ nên yêu cầu các anh chị em của trẻ không chê bai, nhạo báng khi bé bị phạt, giải thích rõ là ai cũng có thể có lúc phạm sai lầm, phải thông cảm và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Trong những công việc chung của gia đình, cha mẹ có thể phân công trẻ cùng nhau làm việc để tăng cường sự hợp tác với nhau

Đừng nghĩ rằng sự ganh tị giữa các con nghĩa là các con sẽ không có mối quan hệ tốt sau này-một khi trẻ vượt qua được sự ganh tị và được cha mẹ chia sẻ, thì không có lý do gì trẻ không học để sống chung với người em của trẻ.

Nguồn Đơn vị tâm lý – Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố

Xem thêm: 8 kỹ năng mà nhà trường cần dạy các em học sinh

Continue Reading

Bài xem nhiều